Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy tiếp tục có những diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, các đối tượng đã sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi để lôi kéo người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên tham gia sử dụng trái phép chất ma túy. Nhiều loại ma túy mới xuất hiện dưới hình thức ngụy trang trong thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử, tinh dầu điện tử và các sản phẩm giải trí khác, gây khó khăn cho công tác nhận diện, phòng ngừa. Nội dung này cũng được cảnh báo trong tài liệu "Sách phòng, chống ma túy trong các cơ sở giáo dục, trường học" với những thông tin nhận diện các hình thức ma túy mới, thuốc lá điện tử và các nguy cơ xâm nhập ma túy trong môi trường học đường.
Để góp phần ngăn chặn hiểm họa ma túy từ sớm, từ xa, mỗi người dân cần thực hiện tốt các nội dung sau:
- Nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ sử dụng trái phép chất ma túy, đặc biệt đối với thanh thiếu niên, học sinh và sinh viên.
- Chủ động tìm hiểu kiến thức pháp luật về phòng, chống ma túy; nhận diện các loại ma túy mới và các sản phẩm có nguy cơ bị lợi dụng để chứa chất ma túy.
- Quan tâm, quản lý, giáo dục con em trong gia đình; thường xuyên nắm bắt tâm tư, tình cảm, các mối quan hệ xã hội để kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường.
- Tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; phát hiện, tố giác các hành vi mua bán, tàng trữ, vận chuyển, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và các hành vi vi phạm pháp luật khác.
- Không kỳ thị, xa lánh người cai nghiện ma túy hoặc người sau cai nghiện; quan tâm, hỗ trợ họ tái hòa nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống.
Thực tế cho thấy, nhiều nguyên nhân dẫn đến việc sử dụng ma túy ở thanh thiếu niên xuất phát từ tâm lý tò mò, muốn thể hiện bản thân, bị bạn bè lôi kéo hoặc thiếu sự quan tâm, định hướng từ gia đình. Đây là những nguy cơ mà mỗi phụ huynh, nhà trường và toàn xã hội cần đặc biệt quan tâm trong công tác giáo dục, quản lý và bảo vệ thế hệ trẻ.